🧬 ซิฟิลิส (Syphilis) – รู้ทันโรคเก่าแต่ยังไม่หายไป
“ซิฟิลิส” อาจฟังดูเหมือนโรคในหนังสมัยก่อน
แต่ในความจริง…ปัจจุบันยังพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้นทุกปี!
โรคนี้ ติดต่อได้ง่าย รักษาได้ แต่หากปล่อยไว้อาจลุกลามร้ายแรงถึงสมองและหัวใจ
📌 ซิฟิลิสคืออะไร?
ซิฟิลิส (Syphilis) เป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ชนิดหนึ่ง เกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ Treponema pallidum
สามารถติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ใช้ถุงยาง รวมถึงจากแม่สู่ลูกในครรภ์ได้ด้วย
🔍 ระยะของโรคซิฟิลิส
ซิฟิลิสแบ่งออกเป็น 4 ระยะ โดยแต่ละระยะมีลักษณะอาการต่างกัน ดังนี้:
1. ระยะที่ 1 (Primary Stage)
- มีแผลเดียวหรือหลายแผลที่อวัยวะเพศ ปาก หรือทวารหนัก
- แผลมีลักษณะเป็น “ริมแข็ง” ไม่เจ็บ ไม่คัน ขอบเรียบ
- หายได้เองภายใน 3-6 สัปดาห์แม้ไม่รักษา แต่โรคยังไม่หาย
2. ระยะที่ 2 (Secondary Stage)
- เกิดภายในไม่กี่สัปดาห์หลังแผลหาย
- มีผื่นขึ้นทั่วร่างกาย รวมถึงฝ่ามือและฝ่าเท้า
- มีไข้ ต่อมน้ำเหลืองโต เจ็บคอ ผมร่วงบางจุด
3. ระยะซ่อนตัว (Latent Stage)
- ไม่มีอาการ แต่อาจมีเชื้ออยู่ในร่างกายต่อ
- ตรวจเลือดจะยังพบเชื้อ
- หากไม่ได้รับการรักษา อาจลุกลามสู่ระยะที่ 4
4. ระยะที่ 3 (Tertiary Stage)
- อันตรายมาก พบได้ในผู้ที่ไม่ได้รับการรักษาหลายปี
- อาจมีปัญหาหัวใจ สมอง กระดูก และอวัยวะภายในอื่น ๆ
- บางกรณีถึงขั้นพิการหรือเสียชีวิต
🧫 ตรวจซิฟิลิสได้อย่างไร?
การตรวจซิฟิลิสทำได้โดยการ เจาะเลือด
หากผลเป็นบวก อาจต้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อยืนยัน
แนะนำให้ตรวจร่วมกับโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ เช่น HIV, หนองใน, หูดหงอนไก่ เป็นต้น
💉 การรักษา
- ใช้ ยาปฏิชีวนะชนิดฉีด (Benzathine Penicillin G) เป็นหลัก
- หากแพ้ยาเพนิซิลลิน อาจใช้ยาทางเลือกภายใต้การดูแลของแพทย์
- ห้ามมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะรักษาครบและแพทย์ยืนยันว่าหายแล้ว
- ต้องแจ้งคู่ของตนให้ไปตรวจและรักษาด้วย เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำ
🧡 ซิฟิลิสในหญิงตั้งครรภ์
- หากแม่ติดเชื้อซิฟิลิสและไม่ได้รักษา
อาจทำให้ ทารกพิการ ตายคลอด หรือติดเชื้อซิฟิลิสแต่กำเนิด (Congenital Syphilis) - ปัจจุบันมีการคัดกรองซิฟิลิสในหญิงตั้งครรภ์ช่วงฝากครรภ์อย่างสม่ำเสมอ
🛡️ การป้องกันซิฟิลิส
- ✅ ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ (ทั้งช่องคลอด ปาก และทวารหนัก)
- ✅ ตรวจสุขภาพทางเพศเป็นประจำ โดยเฉพาะถ้ามีพฤติกรรมเสี่ยง
- ✅ ไม่เปลี่ยนคู่นอนบ่อย และพูดคุยเรื่องการตรวจโรคกับคู่ของคุณ
- ✅ หลีกเลี่ยงเพศสัมพันธ์กับผู้ที่มีแผลหรือตุ่มผิดปกติบริเวณอวัยวะเพศ
❓ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ “ซิฟิลิส”
Q: ซิฟิลิสติดต่อได้ทางไหนบ้าง?
A: ติดได้ผ่าน
การมีเพศสัมพันธ์ (ช่องคลอด ทวารหนัก หรือปาก) โดยไม่ใช้ถุงยาง
การสัมผัสแผลหรือสารคัดหลั่งของผู้ติดเชื้อ
จากแม่สู่ลูกระหว่างตั้งครรภ์หรือคลอด
ไม่ติดต่อผ่าน การจับมือ กินอาหารร่วมกัน หรือใช้ห้องน้ำร่วมกัน
Q: แผลซิฟิลิสเจ็บไหม?
A: ไม่เจ็บค่ะ!
แผลริมแข็งระยะแรกมักไม่เจ็บ ไม่คัน ทำให้หลายคนมองข้าม
Q: ตรวจเลือดครั้งเดียวพอไหม?
A: ไม่พอเสมอไป
เชื้อซิฟิลิสอาจยังไม่ปรากฏชัดในเลือดช่วงแรก ต้องตรวจซ้ำภายหลัง 3 เดือนถ้ามีความเสี่ยงสูง หรือมีอาการน่าสงสัย
Q: ถ้ารักษาหายแล้ว จะเป็นอีกได้ไหม?
A: ได้ค่ะ
ซิฟิลิสไม่ได้สร้างภูมิคุ้มกันถาวร ถ้าได้รับเชื้อใหม่ ก็สามารถติดอีกครั้งได้
💬 ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ “ซิฟิลิส” ที่ควรเลี่ยง
🚫 “โรคนี้ไม่มีแล้วในยุคนี้”
จริง ๆ แล้วพบผู้ป่วยเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและชายรักชาย
🚫 “ถ้าผื่นหายก็แปลว่าหายแล้ว”
ไม่ใช่ค่ะ! อาการอาจหาย แต่เชื้อยังอยู่ ต้องรักษาให้ครบตามแผน
🚫 “แค่จูบกันนิดหน่อย ไม่น่าเป็นไร”
หากมีแผลในปากหรือเหงือก การจูบก็อาจแพร่เชื้อได้
🧭 สรุปส่งท้าย
- ซิฟิลิสรักษาให้หายขาดได้หากพบเร็ว
- ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง ลดความเสี่ยงได้มาก
- การแจ้งคู่คือความรับผิดชอบ ไม่ใช่ความน่าอาย
- อย่ากลัวที่จะตรวจ เพราะ “รู้ก่อน รักษาก่อน หายก่อน”
